Nagbukas Na Muli ang Gobyerno ng US, Pero Iba na ang Takbo ng Ekonomiya
Bumalik na sa normal ang federal government ng United States matapos ang pinakamahabang shutdown sa kasaysayan nito. Malaking ginhawa iyon para sa milyon milyon, pero hindi ibig sabihin na mawawala agad ang epekto sa ekonomiya. Sabi ng mga analyst, makikita pa rin sa data ang pinsala ng ilang linggo na paghinto, kahit may kaunting bawi pag nag resuming operations na ang iba pang ahensya.
Bago pa man ang shutdown, maganda ang ikot ng ekonomiya. Ayon sa Atlanta Fed, mukhang tumatakbo ang growth ng third quarter nang higit sa 4% annualized, na magandang senyales. Pero kung titingnan nang mas malalim, humihina na ang labor market. Mas mabagal ang hiring noong second at third quarter kumpara sa nakaraang taon, at ang unemployment rate noong September umakyat sa 4.4% ang pinakamataas sa loob ng apat na taon. Ang expectation ng Fed ay peak sa 4.5%, kaya halatang mataas ang risk na lumampas pa ito.
Kasabay nito, nag adjust si President Trump ng tariffs. Marami ang ibinaba, kasama na ang China at ilang food products mula Brazil. Nakapirma rin ng bagong deal sa Switzerland na nagbaba ng tariff rate nila sa 15% mula 39% at may tsansang bumaba rin ang 50% tariff sa India. Ayon sa Congressional Budget Office, bumaba ang average effective US tariff sa around 16.5% mula higit 20% ilang buwan lang ang nakalipas. Dahil dito, bumaba rin ang inaasahang tariff income na sana ay pantulong sana sa pagbawas ng deficit, mula $3T pababa sa around $2T. Dahil sa pagbabagong ito, hindi na halos posible na ma approve ng Congress ang planong $2,000 tariff dividend para sa publiko.
Habang nangyayari ito, abala ang merkado sa pag compute kung ano ang susunod na galaw ng Federal Reserve. Una, bumaba ang expectations para sa isa pang rate cut ngayong taon. Nagbago lang ang takbo nang magbigay ng pahiwatig si New York Fed President John Williams na posibleng kailangan pa ng further adjustment sa interest rates soon. Agad na nag react ang merkado at ngayon mataas ang tsansa ng rate cut sa huling bahagi ng November. Bukod pa dito, hinihintay ng lahat kung sino ang papalit kay Jerome Powell bilang Fed Chair. Si Kevin Hassett, na head ng National Economic Council, ang nakikitang pinaka malamang na ipiliin.
Sa ibang bansa, mas kumplikado pa ang galaw. Sa United Kingdom, sunod sunod na mahihinang economic data at mas mahigpit na Autumn Budget ang nagtulak sa merkado na mag expect ng rate cut pag nag meeting ang Bank of England sa December 18. Para sa investors, halos base case na ang rate cut dahil sa mahina ang output at hindi tumatama sa target ang inflation.
Iba naman ang nangyayari sa Australia. Malakas ang employment report at mas firmer ang inflation kaysa inaasahan, kaya parang tapos na ang easing cycle ng Reserve Bank of Australia para ngayong taon. Inilipat ng merkado ang projections ng susunod na rate cut sa kalagitnaan pa ng 2026, na para bang sinasabi na confident sila na hindi agad hihina ang economy at hindi malayo ang recession risk.
Sa Japan naman, napabaliktad ang expectations. Matagal nang nagbibigay ng pahiwatig ang Bank of Japan na dahan dahan silang magno normalise ng policy, pero hindi ito pinapansin ng merkado. Nag iba lang ang tono nang humina ang yen at lumakas ang economic data. Pagsapit ng dulo ng November, more than 50% na ang chance na maghike sila ng interest rate, ang pinakamataas mula late October.
Sa lahat ng ito, malinaw ang mensahe. Papasok ang mundo sa panibagong yugto kung saan mas protektado ang interes ng bawat bansa at hindi na basta umaasa sa iisang lider tulad ng dati. Kahit ang Amerika mismo, mas nagiging maingat sa kung sino at saan sila makikipag ugnayan.
Para sa investors, traders, at kahit mga negosyo, ang pinakamahalaga ngayon ay pagiging flexible. Mabilis nagbabago ang galaw ng interest rates, inflation, global trade, at currency trends. Hindi na puwedeng kumapit sa lumang assumptions. Kailangan ng mas maingat na pagbasa sa sitwasyon at mabilis na pag adjust.
Nakakagaan ng loob na bukas na ulit ang gobyerno, pero kasabay nito ang katotohanan na papasok ang United States sa mas kumplikadong mundo. Sa susunod na mga buwan malalaman kung gaano kahanda ang Amerika na sumabay sa bagong landscape na ito.
Analysis by Coach Angel
——
Disclaimer: Investing is risky. Investors should study the information before making investment decisions.
